الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
488
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
معتقدند نزول وحى از طريق فرستادن فرشته وحى خود به چهار طريق صورت مىگرفته : 1 - آنجا كه فرشته بىآنكه بر پيامبر ظاهر شود در روح او القاء مىكرده است ، چنان كه در حديثى از پيامبر ص مىخوانيم : ان روح القدس نفث فى روعى انه لن تموت نفس حتى تستكمل رزقها فاتقوا اللَّه و اجملوا فى الطلب : « روح القدس در قلب من اين معنى را دميده كه هيچكس نمىميرد تا روزى خود را به طور كامل بگيرد ، بنا بر اين از خدا بپرهيزيد و در طلب روزى حريص نباشيد » . 2 - گاه فرشته به صورت انسانى در مىآمد و پيامبر را مخاطب مىساخت و مطالب را به او مىگفت ( چنان كه در مورد ظهور جبرئيل به صورت دحيه كلبى ( 1 ) در احاديث آمده است ) . 3 - گاه به صورتى بود كه همچون زنگ در گوشش صدا مىكرد و اين سختترين نوع وحى بر پيامبر بود به گونه اى كه حتى در روزهاى بسيار سرد صورت مباركش غرق عرق مىشد ، و اگر بر مركب سوار بود مركب چنان سنگين مىشد كه بىاختيار به زمين مىنشست . 4 - گاه جبرئيل به صورت اصليش كه خدا او را بر آن صورت آفريده بود بر پيامبر ظاهر مىشد و اين در طول عمر پيغمبر تنها دو بار صورت گرفت ( همان گونه كه در سوره نجم - آيه 12 شرح آن خواهد آمد ) ( 2 ) .
--> ( 1 ) « دحية بن خليفة الكلبى » برادر رضاعى پيامبر ( ص ) بود ، و از زيباترين مردم آن زمان محسوب مىشد ، و هنگامى كه جبرئيل به سراغ پيامبر ( ص ) مىآمد در آن چهره نمايان مىگشت ( مجمع البحرين ماده دحى ) - او از مشاهير صحابه پيامبر و به حسن صورت معروف بود ، پيغمبر اكرم او را به رسالت نزد قيصر روم « هرقل » فرستاد ، در سال 6 يا 7 هجرى ، و تا زمان خلافت معاويه زنده بود ( لغتنامه دهخدا ) . ( 2 ) فى ظلال القرآن جلد 7 صفحه 306 .